Εξάτμιση & Θόρυβος

Σημεία Ελέγχου Συστήματος Εξαγωγής & Καυσαερίων στο ΚΤΕΟ

Ο έλεγχος του συστήματος εξαγωγής (εξάτμισης) και των εκπομπών καυσαερίων εστιάζει στην ασφάλεια των επιβατών, την ηχομόνωση και την προστασία του περιβάλλοντος:

• Στερέωση & Μηχανική Κατάσταση: Εξετάζεται η στήριξη του συστήματος, οι βάσεις/λαστιχάκια και η γενική κατάσταση της εξάτμισης και των σιγαστήρων (σιλανσιέ).

• Διαρροές Καυσαερίων: Ελέγχεται η ύπαρξη τρυπών, ρωγμών ή ατελών συνδέσεων σε όλο το μήκος της εξάτμισης, καθώς και τυχόν διαρροές που αλλοιώνουν τη μέτρηση του αναλυτή καυσαερίων.

• Εισροή στον Θάλαμο Επιβατών: Εξετάζεται αυστηρά αν υπάρχει κίνδυνος εισόδου τοξικών καυσαερίων στην καμπίνα του οδηγού ή των επιβατών.

• Επίπεδα Θορύβου & Ηχομόνωση: Ελέγχεται αν η στάθμη θορύβου υπερβαίνει τα προβλεπόμενα όρια ντεσιμπέλ (dB) και αν τα εξαρτήματα ηχομείωσης είναι χαλαρά, κατεστραμμένα, λείπουν ή έχουν τροποποιηθεί (π.χ. αφαίρεση σιλανσιέ/Straight Pipe).

• Εξοπλισμός Αντιρρύπανσης: Επιβεβαιώνεται ότι ο εργοστασιακός εξοπλισμός ελέγχου εκπομπών (καταλύτης, φίλτρο σωματιδίων DPF, βαλβίδα EGR) βρίσκεται στη θέση του, δεν είναι ελαττωματικός και δεν έχει αφαιρεθεί ή τροποποιηθεί παράνομα.

• Μετρήσεις Εκπομπών: Διενεργείται ανάλυση καυσαερίων με αναλυτή (για βενζίνη/LPG/CNG) ή θολόμετρο (για diesel) για να διαπιστωθεί αν οι μετρούμενες τιμές υπερβαίνουν τα θεσμοθετημένα όρια ρύπων.

Αξιολόγηση Ελλείψεων Συστήματος Εξαγωγής & Σιγαστήρα (Σημείο 6.1.2)

Σύμφωνα με την Υ.Α. 340141/2022, το σημείο 6.1.2 «Εξάτμιση και σιγαστήρας (σιλανσιέ)» καθορίζει τις ελλείψεις ως εξής:

• Σημείο 6.1.2.a: Επισφαλές σύστημα εξάτμισης ή ύπαρξη διαρροών Σοβαρή έλλειψη

• Σημείο 6.1.2.b: Εισροή καυσαερίων στον θάλαμο οδηγού ή στο διαμέρισμα επιβατών Σοβαρή έλλειψη

• Σημείο 6.1.2.b: Εισροή καυσαερίων που δημιουργεί άμεσο κίνδυνο για την υγεία των επιβαινόντων Επικίνδυνη έλλειψη

Γιατί είναι σοβαρό: Μια διαρροή στην εξάτμιση δεν προκαλεί μόνο θόρυβο. Αν τα τοξικά καυσαέρια εισέλθουν στην καμπίνα επιβατών, υπάρχει άμεση απειλή για την υγεία και την ασφάλεια των επιβαινόντων, γι' αυτό και η έλλειψη μπορεί να φτάσει μέχρι τη βαθμίδα της Επικίνδυνης.

Αξιολόγηση Ελλείψεων Θορύβου & Συστήματος Ηχομείωσης (Ενότητα 8.1)

Στην ενότητα 8.1 «Θόρυβος» του πίνακα τεχνικού ελέγχου εξετάζεται τόσο η πραγματική στάθμη θορύβου όσο και η κατάσταση ή τροποποίηση του συστήματος που τον περιορίζει:

• Υπέρβαση Ορίων Θορύβου: Όταν η μετρούμενη στάθμη θορύβου υπερβαίνει τα επιτρεπόμενα επίπεδα $\rightarrow$ Σοβαρή έλλειψη

• Κατάσταση & Τροποποίηση Συστήματος: Όταν μέρος του συστήματος είναι χαλαρό, έχει βλάβη, είναι λάθος συναρμολογημένο, λείπει ή είναι εμφανώς τροποποιημένο με τρόπο που αυξάνει τον θόρυβο $\rightarrow$ Σοβαρή έλλειψη

• Κίνδυνος Αποκόλλησης: Όταν υπάρχει πολύ σοβαρός κίνδυνος πτώσης τμήματος της εξάτμισης στο οδόστρωμα $\rightarrow$ Επικίνδυνη έλλειψη

Δεν υπάρχει ενιαίο όριο dB για όλα τα αυτοκίνητα: Ο έλεγχος θορύβου δεν βασίζεται σε έναν γενικό αριθμό decibel (dB) για όλα τα οχήματα. Η αξιολόγηση γίνεται σε σχέση με τα εγκεκριμένα επίπεδα θορύβου που προβλέπονται από την έγκριση τύπου του συγκεκριμένου οχήματος. Ειδικά όρια που ισχύουν για δίκυκλα δεν εφαρμόζονται στα επιβατικά αυτοκίνητα.

Τεχνικός Έλεγχος Aftermarket Εξατμίσεων στο ΚΤΕΟ

Η τοποθέτηση aftermarket εξάτμισης δεν οδηγεί αυτόματα σε απόρριψη του οχήματος. Το κρίσιμο στοιχείο είναι αν η μετατροπή πληροί τις νόμιμες προδιαγραφές ασφάλειας, θορύβου και εκπομπών ρύπων, χωρίς να μεταβάλλει αδικαιολόγητα τα εγκεκριμένα χαρακτηριστικά του οχήματος:

• Στερέωση & Στεγανότητα: Η εξάτμιση πρέπει να στηρίζεται με ασφάλεια στις εργοστασιακές βάσεις και να μην παρουσιάζει διαρροές καυσαερίων.

• Όρια Θορύβου: Η στάθμη θορύβου δεν πρέπει να υπερβαίνει τα επιτρεπόμενα όρια decibel (dB) που ορίζει η έγκριση τύπου του οχήματος.

• Εξοπλισμός Αντιρρύπανσης: Απαγορεύεται η αφαίρεση ή η απενεργοποίηση του καταλύτη, του φίλτρου DPF ή άλλων εργοστασιακών συστημάτων ελέγχου εκπομπών.

• Συστήματα Βαλβίδων (Valvetronic): Αν η εξάτμιση διαθέτει ρυθμιζόμενες βαλβίδες θορύβου, εξετάζεται αν η λειτουργία τους παρακάμπτει πλήρως τη σίγαση, γεγονός που συνιστά παράνομη τροποποίηση.

Απαιτήσεις Σιγαστήρα & Κυρώσεις ΚΟΚ (Ν. 5209/2025, Άρθρο 85 παρ. 12)

Ο νέος Κώδικας Οδικής Κυκλοφορίας (Ν. 5209/2025) θέτει αυστηρές προδιαγραφές για το σύστημα εξάτμισης, απαγορεύοντας διατάξεις που παρακάμπτουν τη σίγαση.

Σύμφωνα με τις τεχνικές απαιτήσεις, κάθε κινητήρας εσωτερικής καύσης υποχρεούται να διαθέτει αποτελεσματικό σιγαστήρα (σιλανσιέ), σχεδιασμένο για τη δραστική μείωση του θορύβου καυσαερίων. Παράλληλα, ο σιγαστήρας πρέπει να είναι κατασκευασμένος έτσι ώστε να μην μπορεί να τεθεί εκτός λειτουργίας ή να παρακαμφθεί από τον οδηγό από τη θέση οδήγησης.

Η παράβαση της απαίτησης του άρθρου 85 παρ. 12 για μη αποτελεσματικό ή απενεργοποιούμενο σιγαστήρα κατατάσσεται στις κατηγορίες Ε2-Α και Κατηγορία Σ, επιφέροντας πρόστιμο 150 € καθώς και αφαίρεση της άδειας οδήγησης για 40 ημέρες.

Σημαντικό για ενεργές βαλβίδες εξάτμισης (Valvetronic): Αν ένα σύστημα επιτρέπει στον οδηγό, από τη θέση οδήγησης, να παρακάμπτει ή να θέτει ουσιαστικά εκτός λειτουργίας την αποτελεσματική σίγαση, παραβιάζει ευθέως το άρθρο 85 παρ. 12 του ΚΟΚ, συνεπάγοντας διοικητικό πρόστιμο και αφαίρεση διπλώματος.

Έλεγχος Εξοπλισμού Αντιρρύπανσης & Εκπομπών Καυσαερίων (Ενότητα 8.2)

Ο τεχνικός έλεγχος δεν περιορίζεται στο αν η εξάτμιση «ακούγεται σωστά». Η ενότητα 8.2 του Παραρτήματος Ι εξετάζει αυστηρά τη φυσική παρουσία, την ακεραιότητα και την απόδοση του εξοπλισμού περιορισμού εκπομπών καυσαερίων:

• Απουσία, Τροποποίηση ή Βλάβη Εξοπλισμού: Όταν ο εργοστασιακός εξοπλισμός ελέγχου εκπομπών λείπει, έχει τροποποιηθεί ή είναι εμφανώς ελαττωματικός $\rightarrow$ Σοβαρή έλλειψη

• Διαρροές που Επηρεάζουν τις Μετρήσεις: Όταν υπάρχουν διαρροές στην εξάτμιση που αλλοιώνουν τις μετρήσεις του αναλυτή καυσαερίων $\rightarrow$ Σοβαρή έλλειψη

• Υπέρβαση Ορίων Εκπομπών: Όταν οι μετρούμενες τιμές ρύπων υπερβαίνουν τα προβλεπόμενα όρια $\rightarrow$ Σοβαρή έλλειψη

Πρακτικό παράδειγμα: Η αφαίρεση του καταλύτη, του φίλτρου κατακράτησης σωματιδίων (DPF/GPF) ή η κατάργηση της βαλβίδας EGR σε οχήματα που φέρουν εργοστασιακά τέτοια συστήματα εντοπίζεται ως απουσία/τροποποίηση εξοπλισμού και καταγράφεται ως Σοβαρή έλλειψη, οδηγώντας σε απόρριψη του οχήματος.

Θεσμικό Πλαίσιο & Νομοθεσία για Εξατμίσεις, Θόρυβο & Ρύπους

Το θεσμικό πλαίσιο που διέπει τον τεχνικό έλεγχο ΚΤΕΟ και τους κανόνες κυκλοφορίας για την εξάτμιση, τον θόρυβο και τις εκπομπές καυσαερίων βασίζεται στις εξής διατάξεις:

• Υ.Α. 340141/2022 (ΦΕΚ 5759/Β/10.11.2022): Αποτελεί την κύρια αναφορά για τη σελίδα «Εξάτμιση & Θόρυβος» στο eKTEO (Παράρτημα Ι). Ορίζει τα σημεία ελέγχου 6.1.2 (Εξάτμιση & Σιλανσιέ), 8.1 (Θόρυβος) και 8.2 (Εκπομπές Καυσαερίων).

• Ν. 5209/2025 (ΦΕΚ 100/Α/13.06.2025 - Νέος ΚΟΚ): Θέτει τη γενική υποχρέωση για αποτελεσματικό σιγαστήρα στο Άρθρο 85 παρ. 12. Ορίζει ότι η παράβαση κατατάσσεται στις κατηγορίες Ε2-Α και Σ, επιφέροντας πρόστιμο 150 € και αφαίρεση άδειας οδήγησης για 40 ημέρες (Άρθρο 108).

• Υ.Α. οικ. 19111/192/2019 (ΦΕΚ 1003/Β/26.03.2019): Καθορίζει τον τρόπο, τη διαδικασία και την πιστοποίηση διενέργειας του περιοδικού, έκτακτου και εκούσιου τεχνικού ελέγχου στα Δημόσια και Ιδιωτικά ΚΤΕΟ.

• Κ.Υ.Α. οικ. 49372/3352/2017 (ΦΕΚ 2726/Β/04.08.2017): Αποτελεί το βασικό πλαίσιο περιοδικού τεχνικού ελέγχου οχημάτων σε συμμόρφωση με την ευρωπαϊκή Οδηγία 2014/45/ΕΕ.

Σημαντική σημείωση: Η ακριβής αξιολόγηση εξαρτάται από το είδος της βλάβης, την κατηγορία, την έγκριση τύπου του οχήματος, τις μετρούμενες τιμές και τα εργοστασιακά στοιχεία. Ο παρών οδηγός είναι ενημερωτικός και δεν υποκαθιστά τη νομοθεσία ή την τεχνική κρίση του ΚΤΕΟ.